Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi BS.Trần Thị Mỹ Duyên – Bác sĩ Nhi khoa, Bệnh viện Đại học Y Tân Tạo.

Khi trẻ bị nôn, ba mẹ thường lo lắng và băn khoăn không biết trẻ bị nôn có nên cho uống sữa không? Việc cho trẻ uống sữa ngay sau khi nôn có thể giúp bổ sung dinh dưỡng và bù đắp năng lượng đã mất, nhưng cũng có nguy cơ khiến tình trạng nôn trở nên nghiêm trọng hơn nếu không xử lý đúng cách. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu kỹ hơn về các nguyên nhân gây nôn ói ở trẻ và cách chăm sóc, cho trẻ uống sữa sao cho an toàn và hiệu quả.

NGUYÊN NHÂN KHIẾN TRẺ NHỎ BỊ NÔN

Trước khi tìm hiểu liệu có nên cho trẻ uống sữa khi bị nôn hay không, bố mẹ cần hiểu rõ những nguyên nhân phổ biến gây ra tình trạng nôn ói ở trẻ. Dưới đây là một số nguyên nhân thường gặp.

Ăn quá no

Trẻ bú bình thường có xu hướng uống nhiều và nhanh hơn so với trẻ bú mẹ, dẫn đến tình trạng bú quá no. Điều này thường xảy ra do sữa công thức luôn có sẵn, khiến bố mẹ khó kiểm soát lượng sữa cho trẻ bú, đôi khi dẫn đến việc cho trẻ uống nhiều hơn nhu cầu thực tế. Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ từ 4-5 tuần tuổi chỉ nên uống khoảng 88-118ml sữa mỗi lần bú. Do dạ dày của trẻ còn nhỏ, bố mẹ nên chia nhỏ lượng sữa cho mỗi lần bú để tránh tình trạng nôn trớ.

Không ợ hơi đúng cách sau khi bú

Trẻ nhỏ cần được ợ hơi sau mỗi lần bú vì trong quá trình bú, trẻ có thể nuốt không khí vào bụng. Việc nuốt nhiều không khí có thể khiến trẻ đầy hơi, quấy khóc và nôn trớ. Để hạn chế điều này, bố mẹ nên cho trẻ bú bằng bình có dung tích phù hợp với nhu cầu, kiểm tra lỗ núm vú không quá lớn và đảm bảo trẻ ngậm núm vú đúng cách.

Trào ngược dạ dày

Tình trạng trào ngược dạ dày (GERD) ở trẻ nhỏ xảy ra khi dạ dày và thực quản của bé chưa phát triển hoàn thiện để giữ sữa. Trào ngược có thể gây ra nôn trớ và kích ứng cổ họng, khiến trẻ khó chịu và quấy khóc.

Táo bón

Trẻ bị táo bón có thể kèm theo triệu chứng nôn trớ. Trẻ sơ sinh thường bú sữa mẹ hoặc sữa công thức phải đi tiêu ít nhất một lần mỗi ngày. Nếu trẻ không đi tiêu trong ngày, có thể được xem là táo bón. Triệu chứng nôn do táo bón thường đi kèm với các dấu hiệu như: đầy hơi, bụng cứng và to, quấy khóc, căng thẳng khi đi tiêu, phân nhỏ và khô cứng.

Bệnh dạ dày

Nếu trẻ bị nôn ói nhiều lần sau khi bú sữa, có thể là dấu hiệu của bệnh lý dạ dày. Trẻ có thể kèm theo các triệu chứng như đầy hơi, tiêu chảy, đau bụng, quấy khóc, sốt nhẹ hoặc không sốt, đặc biệt là ở trẻ sơ sinh.

Dị ứng

Trẻ nhỏ có thể bị nôn do dị ứng đạm sữa bò. Tình trạng này thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi. Nếu trẻ bị dị ứng, ngoài nôn trớ, có thể xuất hiện thêm các dấu hiệu như ho, khó thở, phát ban, tiêu chảy, hoặc thở khò khè.

Không dung nạp lactose

Khác với dị ứng đạm sữa, chứng không dung nạp lactose khiến trẻ bị nôn trớ hoặc tiêu chảy sau khi bú sữa công thức. Trong một số trường hợp hiếm, trẻ có thể tạm thời không dung nạp lactose sau khi bị viêm dạ dày hoặc đau bụng. Dấu hiệu bao gồm: táo bón, đầy hơi, đau bụng, tiêu chảy và chướng bụng.

Các nguyên nhân khác

Ngoài các nguyên nhân kể trên, trẻ nôn trớ có thể do các yếu tố như: thời tiết quá nóng, say tàu xe, nhiễm trùng tai, dị ứng thuốc, cảm lạnh và cúm, bệnh lồng ruột, hội chứng hẹp môn vị hoặc do tích tụ quá nhiều lactose trong máu.

Nhìn chung, hiểu rõ nguyên nhân khiến trẻ nôn ói sẽ giúp bố mẹ có cách xử trí đúng đắn và hiệu quả, từ đó giúp bé cảm thấy dễ chịu và mau hồi phục.

TRẺ BỊ NÔN CÓ NÊN CHO UỐNG SỮA KHÔNG?

Khi trẻ bị nôn ói, ba mẹ thường rất lo lắng và muốn cho con uống thêm sữa để bù đắp năng lượng và dinh dưỡng cần thiết. Nhưng liệu có nên cho trẻ uống sữa ngay sau khi nôn không?

Điều này còn tuỳ thuộc vào nguyên nhân khiến trẻ nôn. Nếu trẻ đã bú quá no dẫn đến nôn trớ thì ba mẹ không nên cho trẻ uống thêm sữa ngay. Tuy nhiên, nếu con bị dị ứng đạm sữa hoặc không dung nạp lactose, ba mẹ nên cho trẻ uống từ từ, từng ít một để theo dõi phản ứng của bé.

>>> Xem thêm bài viết Trẻ dị ứng đạm sữa bò nên kiêng gì?

Còn trong những trường hợp khác, ba mẹ có thể cho trẻ uống sữa sau khi nôn để bù nước và bổ sung dinh dưỡng. Sữa là lựa chọn tốt để cung cấp nước cho cơ thể trẻ dễ hơn các loại thức uống khác. Tuy nhiên, ba mẹ nên cho bé uống từng chút một, cứ khoảng 5-10 phút uống một lần và kéo dài trong khoảng 30 phút. Sau 2-3 tiếng, nếu trẻ không còn nôn nữa thì có thể cho bú hoặc uống sữa lại như bình thường.

KHI TRẺ BỊ NÔN, PHỤ HUYNH NÊN LÀM GÌ?

Sau khi đã hiểu rõ về việc trẻ bị nôn có nên cho uống sữa không, ngoài tình trạng nôn trớ do quá no, ba mẹ cần lưu ý thêm một số biện pháp sau để giúp trẻ mau chóng phục hồi sức khỏe:

Theo dõi dấu hiệu mất nước

Nôn ói khiến cơ thể trẻ dễ bị mất nước. Vì vậy, ba mẹ cần chú ý các dấu hiệu mất nước để can thiệp kịp thời. Nếu trẻ chỉ mất nước nhẹ, cơ thể có thể tự phục hồi sau khi được bù nước. Tuy nhiên, nếu trẻ có các dấu hiệu sau, ba mẹ cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay:

• Đi tiểu ít
• Mệt mỏi, lừ đừ
• Tay chân lạnh, môi khô
• Mắt trũng
• Khóc không có nước mắt
• Mạch đập nhanh, có dấu hiệu sốc.

Bù nước qua đường uống

Trong trường hợp trẻ bị nôn mà vẫn có thể uống sữa, ba mẹ có thể cho trẻ uống sữa để bù nước. Với trẻ lớn hơn, ba mẹ có thể cho trẻ uống oresol theo chỉ dẫn của bác sĩ hoặc dùng nước trái cây, nước lọc, và các loại thức uống không chứa ga hay cồn.

Chế độ dinh dưỡng

• Với trẻ còn bú mẹ hoặc bú bình: Chia thành nhiều lần bú trong ngày để tránh tình trạng nôn ói và dễ theo dõi sức khỏe.
• Với trẻ lớn: Trong 24 giờ đầu, không nên ép trẻ ăn. Thay vào đó, hãy khuyến khích trẻ uống nhiều nước để bù lại lượng nước đã mất. Sau đó, có thể cho trẻ ăn những món nhẹ nhàng, dễ tiêu như cháo, súp và tránh các thức ăn nhiều dầu mỡ giúp trẻ dễ tiêu hóa hơn.

Nhìn chung, khi trẻ bị nôn ói, ba mẹ cần bình tĩnh và tìm hiểu nguyên nhân để có hướng xử trí phù hợp. Việc cho trẻ uống sữa hay không sẽ tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể. Quan trọng nhất là ba mẹ phải chú ý theo dõi dấu hiệu mất nước và tình trạng sức khỏe của bé, đảm bảo trẻ được bù nước đầy đủ và chế độ dinh dưỡng hợp lý. Nếu tình trạng nôn ói kéo dài hoặc có những dấu hiệu bất thường, ba mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời, giúp bé mau chóng hồi phục và phát triển khỏe mạnh. Liên hệ đến chúng tôi để được tư vấn và đặt lịch khám khi có nhu cầu.

—————————————————