Bệnh Quai bị: Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa

Bệnh Quai bị là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus gây ra, lây lan qua đường hô hấp. Bệnh thường xuất hiện quanh năm và các ca mắc gia tăng vào mùa thu – đông. Bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được điều trị kịp thời.

QUAI BỊ LÀ BỆNH GÌ?

Quai bị là căn bệnh phổ biến ở nhiều quốc gia trên thế giới và có tỷ lệ mắc cao ở những vùng dân cư đông đúc, điều kiện sống kém và nơi có khí hậu lạnh. Tại Việt Nam, bệnh quai bị tản phát quanh năm nhưng thường tập trung vào những tháng thu – đông ở các tỉnh miền Bắc và Tây Nguyên. Tỷ lệ tử vong do quai bị rất thấp, nhưng nếu người bệnh chủ quan chậm trễ điều trị có thể khiến bệnh trở nặng và gây nên nhiều biến chứng khó lường.

bệnh quai bị là gì

NGUYÊN NHÂN GÂY BỆNH QUAI BỊ

Virus paramyxo là tác nhân gây bệnh quai bị. Virus này có khả năng tồn tại lâu ở môi trường bên ngoài cơ thể. Nó có thể sống từ 30 đến 60 ngày ở nhiệt độ 15 đến 20 độ C, từ 1 đến 2 năm ở nhiệt độ -25 đến -70 độ C. Tuy nhiên, virus quai bị có thể diệt nhanh chóng ở nhiệt độ trên 56 độ C, dưới ánh sáng mặt trời, với những hóa chất khử khuẩn chứa Clo và các chất khử khuẩn bệnh viện thường dùng.

bệnh quai bị - nguyên nhân gây bệnh

ĐƯỜNG LÂY TRUYỀN VÀ THỜI GIAN Ủ BỆNH QUAI BỊ

Bệnh lây lan trực tiếp qua đường hô hấp khi người lành hít phải các bụi nước chứa virus từ người bệnh khi người họ hắt hơi hoặc ho. Người bệnh trong giai đoạn khởi phát có khả năng lây lan mạnh mẽ trong cộng đồng. Trong một số trường hợp, người mang virus quai bị không có triệu chứng rõ ràng (hay còn gọi là quai bị thể tiềm ẩn) vẫn có khả năng lây truyền bệnh cho những người xung quanh.

Thời gian ủ bệnh: thường kéo dài từ 2 đến 3 tuần, trung bình 18 ngày. Trong khi thời kỳ lây truyền mạnh nhất là khoảng 1 tuần trước và sau khi xuất hiện triệu chứng.

CÁC YẾU TỐ LÀM TĂNG NGUY CƠ MẮC BỆNH QUAI BỊ

Bất cứ đối tượng nào cũng có nguy cơ mắc bệnh quai bị. Tuy nhiên, một số yếu tố dưới đây có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh quai bị:

  • Trẻ từ 2 đến 12 tuổi, nhất là những trẻ chưa được tiêm vắc xin phòng ngừa bệnh quai bị.
  • Tiếp xúc, sống chung, sinh hoạt tập thể chung với người bệnh hoặc dùng chung đồ vật với người bệnh.
  • Người có hệ miễn dịch yếu.

DẤU HIỆU VÀ TRIỆU CHỨNG NHẬN BIẾT BỆNH QUAI BỊ

Triệu chứng của bệnh quai bị thường xuất hiện từ 2 đến 3 tuần sau khi bị nhiễm virus, sau đó giảm dần trong tuần tiếp theo. Sưng đau ở một hoặc cả hai tuyến nước bọt mang tai. Trong một số trường hợp ít gặp, các tuyến nước bọt ở hàm dưới lưỡi cũng có thể sưng đau.

bệnh quai bị - triệu chứng

Một số triệu chứng không điển hình có thể xuất hiện trước đó như sốt nhẹ kéo dài 3 đến 4 ngày, đau đầu, đau cơ, chán ăn, mệt mỏi,… Một số người nhiễm virus quai bị chỉ biểu hiện một số triệu chứng không đặc hiệu, thậm chí là không có triệu chứng.

BIẾN CHỨNG CỦA BỆNH QUAI BỊ

Nếu không được điều trị đúng cách, bệnh quai bị có thể tiến triển nặng dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm cho người bệnh. Các biến chứng có thể mắc phải bao gồm:

  • Viêm tinh hoàn: có thể gặp ở bé trai, thanh thiếu niên và cả người trưởng thành. Người bệnh có nguy cơ bị teo tinh hoàn, nguy cơ bị vô sinh.
  • Viêm buồng trứng ở nữ giới: có thể tiến triển thành viêm buồng trứng mãn tính, dính buồng trứng, u nang ống dẫn trứng, u nang buồng trứng, mưng mủ buồng trứng,… thậm chí là nguy cơ bị vô sinh.
  • Viêm não: virus quai bị có thể tấn công hệ thần kinh trung ương (não và tủy sống) tăng nguy cơ viêm màng não, viêm não.
  • Điếc tai vĩnh viễn: điếc tai do quai bị thường là điếc tai không hồi phục, ảnh hưởng nghiệm trọng đến chất lượng cuộc sống sau này của bệnh nhân.

Ngoài những biến chứng kể trên, bệnh quai bị còn có thể gây các biến chứng hiếm gặp hơn như: viêm tụy, viêm cơ tim, viêm tuyến giáp, viêm đường hô hấp,… Đặc biệt, nếu phụ nữ mang thai trong 3 tháng đầu thai kỳ mắc bệnh quai bị, tỷ lệ sảy thai là rất cao.

ĐIỀU TRỊ VÀ CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH QUAI BỊ

Hiện nay vẫn chưa có thuốc điều trị bệnh đặc hiệu, mà chỉ là điều trị triệu chứng. Khi phát hiện bệnh, nên cách ly người bệnh trong khoảng 2 tuần. Trong trường hợp bệnh nhẹ, người bệnh có thể được cách ly và điều trị bệnh tại nhà theo sự hướng dẫn của bác sĩ. Trong thời gian cách ly, người bệnh và người thân cần hạn chế tiếp xúc, thường xuyên đeo khẩu trang và giữ khoảng cách an toàn khi giao tiếp. Đồ dùng cá nhân và dụng cụ y tế có liên quan cần được khử khuẩn. Sau khi hết thời gian cách ly, các vật dụng cá nhân của người bệnh, buồng bệnh cần được khử khuẩn lần cuối để tránh nguy cơ lây nhiễm cho cộng đồng.

bệnh quai bị - chăm sóc người bệnh

Ngoài ra, khi chăm sóc người bệnh, cần lưu ý những điều dưới đây có thể giúp giảm triệu chứng của bệnh:

  • Người bệnh cần được nghỉ ngơi đầy đủ, tránh vận động mạnh.
  • Uống nhiều nước, tránh các loại nước ép có vị chua làm kích thích tuyến nước bọt.
  • Chườm lạnh có thể giúp xoa dịu cơn đau.
  • Chườm ấm và dùng thêm thuốc Paracetamol có thể giúp hạ sốt.
  • Giữ vệ sinh vòm họng bằng cách súc nước muối sinh lý, nước muối ấm hay nước súc miệng.
  • Ăn thức ăn mềm hoặc lỏng, chia nhỏ thành nhiều bữa ăn trong ngày và cần tránh các loại thức ăn có vị chua, cay, những loại thức ăn làm từ nếp và thịt gà. Ngoài ra, người bệnh cần bổ sung thêm rau xanh trong khẩu phần ăn hàng ngày.
  • Vệ sinh môi trường sống, làm thông thoáng nhà ở, tận dụng ánh sáng mặt trời.

CÁCH PHÒNG NGỪA BỆNH QUAI BỊ

Phương pháp hiệu quả, tiết kiệm và an toàn nhất để dự phòng bệnh quai bị là tiêm vắc xin đầy đủ và đúng lịch. Tất cả các đối tượng từ trẻ em đến người lớn chưa có miễn dịch cần tiêm chủng phòng ngừa bệnh quai bị. 

Vắc xin MMR-II của Mỹ là một loại vắc xin được sản xuất để bảo vệ chống lại ba căn bệnh nguy hiểm: sởi, quai bị, rubella. MMR-II được sản xuất bởi tập đoàn hàng đầu thế giới Merck Sharp and Dohm (Mỹ). Vắc xin MMR-II được chỉ định dành tiêm cho trẻ từ 12 tháng tuổi trở lên và người lớn.

bệnh quai bị - cách phòng ngừa

>>> Xem thêm Vắc xin ngừa Sởi – Quai bị – Rubella MMR-II của Mỹ.

TIÊM CHỦNG VẮC XIN Ở ĐÂU UY TÍN?

Trung tâm tiêm chủng Bệnh viện Đại học Y Tân Tạo là một địa chỉ uy tín và chất lượng, chuyên cung cấp các dịch vụ tiêm chủng toàn diện cho mọi lứa tuổi. Với đội ngũ y bác sĩ giàu kinh nghiệm và được đào tạo chuyên sâu, trung tâm cam kết mang đến dịch vụ chăm sóc sức khỏe an toàn, hiệu quả và tận tâm. Cơ sở vật chất hiện đại, quy trình tiêm chủng được thực hiện nhanh chóng, an toàn, đảm bảo các mũi tiêm đạt hiệu quả cao nhất trong việc phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm.

Bài viết trên đây là nội dung chia sẻ về bệnh quai bị với các triệu chứng, dấu hiệu nhận biết bệnh, nguyên nhân gây bệnh. Qua đó , tiêm vắc xin là phương pháp phòng bệnh hiệu quả nhất. Liên hệ đến chúng tôi để được tư vấn và đặt lịch tiêm chủng sớm nhất.

Đăng ký lịch khám để được tư vấn và điều trị phù hợp

    —————————————————

    🏥 BỆNH VIỆN ĐẠI HỌC Y TÂN TẠO
    🚩 Lô 10, KCN Tân Đức, xã Đức Hòa Hạ, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An
    📱 Đặt lịch khám TẠI ĐÂY 
    🚨 Hotline Cấp cứu 24/24: 0704 911 115
    ☎ Chăm sóc khách hàng: 0272 3769 727
    ☎️ Y tế cho doanh nghiệp: 0768 999 115 (Điện thoại/Zalo)

    Tin tức khác