Sốt xuất huyết là một bệnh truyền nhiễm phổ biến tại các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, đặc biệt là ở Việt Nam. Với sự lây lan nhanh chóng qua muỗi, bệnh có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Để giúp cộng đồng hiểu rõ hơn về căn bệnh này, Bệnh viện Đại học Y Tân Tạo xin tổng hợp các câu hỏi thường gặp về bệnh sốt xuất huyết, cung cấp những thông tin cần thiết và giải đáp các thắc mắc thường gặp liên quan đến nguyên nhân, triệu chứng, cách phòng ngừa và điều trị bệnh sốt xuất huyết qua bài viết dưới đây.
BỆNH SỐT XUẤT HUYẾT LÀ GÌ?
Bệnh sốt xuất huyết là một bệnh truyền nhiễm do virus Dengue gây ra, được lây truyền qua vết chích của muỗi Aedes (muỗi vằn). Bệnh thường xuất hiện ở các khu vực nhiệt đới trên toàn thế giới, bao gồm Đông Nam Á, châu Phi, châu Mỹ và Tây Thái Bình Dương.
CÁC DẤU HIỆU MẮC BỆNH SỐT XUẤT HUYẾT LÀ GÌ?
Các dấu hiệu điển hình của bệnh sốt xuất huyết là:
- Sốt cao đột ngột, liên tục và không giảm, đau hai hốc mắt, đau nhức cơ.
- Lừ đừ, mệt mỏi.
- Dấu hiệu xuất huyết: các nốt xuất huyết dưới da, chảy máu cam, chảy máu chân răng, đi phân đen, có kinh bất thường ở nữ.
- Đau bụng, nôn mửa.
- Khó thở, thở nhanh.
- Ở trẻ em: khó ăn, bỏ bú, mệt mỏi dù hết sốt.

TÌNH TRẠNG NHƯ THẾ NÀO CẦN ĐẾN BỆNH VIỆN NGAY?
Khi có triệu chứng sốt cao đột ngột, liên tục và không giảm sau 2-3 ngày, xuất hiện các triệu chứng chảy máu, nôn mửa nhiều, da lạnh, tái nhợt,… cần đến bệnh viện ngay để được chẩn đoán và điều trị. Với những trường hợp bệnh nhẹ, bệnh nhân được theo dõi và chăm sóc tại nhà.
Trong thời gian theo dõi tại nhà, nếu người bệnh có một trong các dấu hiệu sau cần đưa đến bệnh viện ngay:
- Người bệnh thấy khó chịu hơn mặc dù sốt giảm hoặc hết sốt.
- Không ăn, uống được.
- Nôn nhiều.
- Đau bụng nhiều.
- Tay chân lạnh, ẩm.
- Mệt lả, bứt rứt.
- Chảy máu mũi, miệng hoặc xuất huyết âm đạo.
- Không tiểu trên 6 giờ.
- Biểu hiện hành vi thay đổi: lú lẫn, tăng kích thích, vật vã hoặc li bì.

>> Xem thêm bài viết Bệnh sốt xuất huyết: Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa.
BỆNH SỐT XUẤT HUYẾT CÓ PHẢI NHƯ SỐT THÔNG THƯỜNG VÀ SẼ TỰ KHỎI SAU VÀI NGÀY?
Tùy vào cơ địa của mỗi người, khi mắc bệnh sốt xuất huyết sẽ có những người bệnh tự khỏi sau vài ngày, cũng có những trường hợp xuất hiện thêm nhiều triệu chứng, bệnh diễn tiến nặng hơn và có nguy cơ tử vong nếu không xử lý kịp thời.
CẠO GIÓ, XÔNG LÁ, CẮT LỄ,… CÓ GIÚP HẾT BỆNH?
Đối với các bệnh lây truyền qua đường hô hấp, người bệnh có thể thực hiện xông mũi họng và dùng một số thức uống giúp giảm triệu chứng, giải cảm. Đối với sốt xuất huyết, virus lây truyền qua đường muỗi chích vào máu, nên không thể tự điều trị bằng cách xông mũi họng.
Ngoài ra, đặc tính của bệnh sốt xuất huyết dễ gây chảy máu, trong khi cạo gió, cắt lễ sẽ khiến cho tình trạng chảy máu thêm nghiêm trọng hơn. Vì thế, tuyệt đối không thực hiện các biện pháp dân gian như cạo gió, cắt lễ, vì có thể làm tăng tình trạng xuất huyết dưới da, các thành mạch sẽ bị vỡ và tiểu cầu giảm nên rất nguy hiểm với người bệnh.
LIỆU HẾT SỐT, GIẢM SỐT LÀ HẾT BỆNH?
Các biến chứng nặng của sốt xuất huyết thường xảy ra ở giai đoạn hết sốt. Người bệnh có thể xuất hiện các dấu hiệu mệt lả, nôn hoặc buồn nôn liên tục, bứt rứt, vật vã, chảy máu chân răng, chảy máu cam hoặc kinh nguyệt kéo dài ở phụ nữ; ở trẻ nhỏ có thể li bì, bỏ bú, tiểu ít, tay chân lạnh. Những trường hợp này cần đưa đến bệnh viện ngay để được cấp cứu kịp thời.
CÓ PHẢI ĐÃ TỪNG MẮC SỐT XUẤT HUYẾT THÌ SẼ KHÔNG MẮC LẠI NỮA?
Virus gây bệnh sốt xuất huyết có 4 tuýp khác nhau. Khi nhiễm bất kỳ một tuýp virus nào, cơ thể sẽ chỉ miễn dịch suốt đời với tuýp virus đó. Như vậy, người từng mắc bệnh sốt xuất huyết vẫn có thể mắc những tuýp virus còn lại.

MUỖI VẰN THƯỜNG SINH SẢN Ở NHỮNG NƠI NÀO?
Muỗi vằn thường đẻ trứng ở những nơi nước sạch như vật chứa nước sinh hoạt hoặc nước mưa (lu, chum, vại, vật phế thải ngoài trời,…) và chỉ cần một ít nước muỗi vằn cũng có thể đẻ trứng. Trứng muỗi vằn phát triển thành lăng quăng trong môi trường nước sạch, khác với một số loài muỗi truyền bệnh khác. Chẳng hạn như muỗi truyền bệnh viêm não Nhật Bản thường đẻ trứng ở ruộng nước, muỗi truyền bệnh sốt rét thường đẻ trứng ở suối, rừng hoặc vùng ngập mặn.
NHỮNG NHÀ Ở CHUNG CƯ, LẦU CAO SẼ KHÔNG CÓ MUỖI VẰN BAY VÀO?
Muỗi vằn vẫn có ở chung cư, các lầu cao vì muỗi có thể bay vào thang máy để đi lên các tầng cao. Tại các lầu cũng vẫn có nơi chứa nước tạo điều kiện cho muỗi sinh sản và phát triển.
CHỈ CẦN PHUN HÓA CHẤT DIỆT MUỖI NGOÀI NHÀ LÀ ĐỦ?
Nơi trú ngụ của muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết là ở xung quanh và trong nhà. Chúng thường bám vào những chỗ có nhiều đồ đạt um tùm, góc tối như sào hoặc móc treo quần áo, kệ giày, gầm giường, tủ,… Đây là loài muỗi rất gần người nên bắt buộc phải phun hóa chất cả ở trong lẫn ngoài nhà.
KHI BỊ SỐT, CÓ NÊN TỰ ĐI TRUYỀN DỊCH Ở CÁC PHÒNG KHÁM KHÔNG?
Khi bị sốt, nhất là trong giai đoạn vào mùa dịch sốt xuất huyết, người dân cần đến bệnh viện để được bác sĩ khám nhầm xác định đúng nguyên nhân gây sốt và được điều trị đúng phương pháp.

Khi bị sốt xuất huyết, việc tự đi đến các phòng khám, phòng mạch truyền dịch là không được khuyến khích, bởi các lý do như sau:
- Đánh giá sai tình trạng bệnh: Truyền dịch không đúng cách hoặc không cần thiết có thể làm tình trạng bệnh nghiêm trọng hơn. Chỉ có các bác sĩ chuyên khoa mới có thể đánh giá mức độ bệnh và quyết định liệu người bệnh có cần truyền dịch hay không.
- Nguy cơ biến chứng: Sốt xuất huyết có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như sốc sốt xuất huyết, xuất huyết nội tạng và suy đa cơ quan. Việc truyền dịch không đúng cách có thể làm tăng nguy cơ biến chứng, đặc biệt là khi bệnh nhân bị suy tim hoặc tổn thương thận.
- Quản lý truyền dịch: Trong bệnh sốt xuất huyết, việc quản lý lượng dịch truyền vào cơ thể là rất quan trọng. Truyền quá nhiều có thể gây phù phổi, suy tim, trong khi truyền quá ít lại không đủ để bù đắp lượng dịch đã mất. Vì vậy, việc này đòi hỏi sự theo dõi và điều chỉnh liên tục của bác sĩ.
- Theo dõi biến chứng: Khi truyền dịch, cần theo dõi liên tục các dấu hiệu sinh tồn và biến chứng tiềm ẩn. Chỉ các cơ sở y tế như bệnh viện có đủ trang thiết bị và nhân lực mới có thể đảm bảo được việc này.
Do đó, nếu nghi ngờ hoặc đã xác định mắc sốt xuất huyết, bạn nên đến bệnh viện để được theo dõi và điều trị kịp thời.
NGỦ TRONG PHÒNG MÁY LẠNH CÓ CẦN GIĂNG MÙNG KHÔNG?
Nhiều người cho rằng phòng máy lạnh là phòng kín, muỗi không bay vào được và nhiệt độ lạnh thì muỗi vằn không sống được, vì thế nên không cần phải giăng mùng hay có bất kỳ biện pháp đuổi muỗi nào. Đây là quan điểm không đúng. Bởi phòng máy lạnh không kín hoàn toàn, muỗi vằn có kích thước rất nhỏ vẫn có thể bay vào thông qua các khe hở ở cửa ra vào hoặc cửa sổ. Muỗi cũng có thể bay vào trước khi cửa phòng được đóng kín. Muỗi vằn có thể tồn tại trong điều kiện nhiệt độ thấp hơn bình thường, trong khi nhiệt độ máy lạnh thường dao động từ 20 – 25 độ C, vẫn trong phạm vi nhiệt độ mà muỗi có thể hoạt động.
Nếu có muỗi trong phòng mà người ngủ không giăng mùng hoặc có các biện pháp đuổi muỗi thì vẫn có thể bị muỗi đốt. Điều này rất nguy hiểm nếu như muỗi vằn đã từng chích người bị sốt xuất huyết trước đó.
MUỖI VẰN HOẠT ĐỘNG MẠNH VÀO KHUNG THỜI GIAN NÀO TRONG NGÀY?
Nhiều người nghĩ rằng muỗi sẽ nhiều hơn vào ban đêm, vì thế chỉ phòng muỗi vào ban đêm như ngủ mùng, đốt nhang muỗi, đóng cửa nhà sớm,… còn ban ngày thì không cần ngủ mùng. Tuy nhiên, muỗi vằn có thể hoạt động vào cả ban ngày lẫn ban đêm, ưa thích bóng râm, bóng tối và môi trường mát mẻ. Khung thời gian có nhiều muỗi nhất là vào sáng sớm lúc mặt trời mọc và buổi chiều trước hoàng hôn. Và dù bạn ở trong nhà hay ngoài trời thì cũng đều có khả năng bị muỗi vằn đốt.

Để phòng tránh bị muỗi vằn đốt, nên thực hiện các biện pháp như sau:
- Ngủ mùng kể cả ban ngày và ban đêm.
- Sử dụng kem hoặc thuốc đuổi muỗi.
- Mặc quần áo dài tay.
- Sử dụng màn chắn muỗi cho cửa sổ và cửa ra vào.
- Loại bỏ các nguồn nước đọng xung quanh nhà để giảm thiểu nơi muỗi sinh sản.
Bạn còn những thắc mắc nào về bệnh sốt xuất huyết? Liên hệ đến chúng tôi để được tư vấn, giải đáp hoặc đặt lịch khám khi có nhu cầu. Hãy khám và điều trị sớm tại Bệnh viện Đại học Y Tân Tạo để phòng ngừa sốt xuất huyết.
—————————————————
🚩 Lô 10, KCN Tân Đức, xã Đức Hòa Hạ, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An
💌 Email: info@benhvientantao.com – benhvientantao@gmail.com
🌏 Website: https://benhvientantao.com
