Viêm màng não mô cầu BC là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi khuẩn não mô cầu gây ra. Bệnh thường ảnh hưởng đến trẻ em, thanh thiếu niên và người lớn có hệ miễn dịch suy yếu. Bệnh có tỷ lệ tử vong cao nếu không được phát hiện và điều trị sớm. Vậy triệu chứng của bệnh là gì? Cách phòng ngừa ra sao? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết về bệnh viêm màng não mô cầu BC qua bài viết dưới đây.
KHÁI QUÁT VỀ VIÊM MÀNG NÃO MÔ CẦU BC
Viêm màng não mô cầu BC là một bệnh truyền nhiễm cấp tính lây qua đường hô hấp, có nguy cơ gây tử vong cao nếu không được điều trị kịp thời. Bệnh có tốc độ tiến triển rất nhanh, có thể gây nguy hiểm trong vòng 24 giờ sau khi xuất hiện triệu chứng đầu tiên. Ngay cả khi được điều trị, nhiều trường hợp vẫn phải đối mặt với các di chứng nghiêm trọng như liệt, điếc hoặc suy giảm trí tuệ. Chính vì mức độ nguy hiểm này, việc hiểu rõ và chủ động phòng ngừa viêm màng não mô cầu là vô cùng cần thiết để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và cộng đồng.
Nguyên nhân gây bệnh
Vi khuẩn não mô cầu (Neisseria Meningitidis) là một loại vi khuẩn thường cư trú trong mũi và hầu họng của người bình thường. Khi hệ miễn dịch bị suy giảm hoặc có những yếu tố như điều trị thuốc ức chế miễn dịch, vi khuẩn này có thể tấn công và gây bệnh một cách nhanh chóng, dẫn đến các biến chứng nguy hiểm.

Có 13 nhóm huyết thanh của vi khuẩn não mô cầu có khả năng gây bệnh, trong đó 6 nhóm nguy hiểm nhất là A, B, C, Y, X và W135. Tại Việt Nam, nhóm B là nhóm vi khuẩn não mô cầu phổ biến nhất, gây ra đa số các ca bệnh lý não mô cầu xâm lấn, bao gồm viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết, và viêm màng não kết hợp với nhiễm khuẩn huyết.
Con đường lây truyền
Vi khuẩn não mô cầu dễ lây từ người này sang người khác qua đường hô hấp, thông qua giọt bắn và tiếp xúc gần. Người lành có thể bị nhiễm vi khuẩn khi hít phải các giọt bắn từ người bệnh trong lúc nói chuyện, hắt hơi hoặc ho.
Những đối tượng có nguy cơ cao nhiễm bệnh
Trẻ dưới 1 tuổi, đặc biệt là trẻ dưới 5 tháng tuổi, là nhóm có nguy cơ cao mắc bệnh viêm màng não mô cầu BC. Ở giai đoạn đầu, bệnh không có triệu chứng đặc trưng và biểu hiện giống như cảm lạnh, ho hoặc sổ mũi, làm cho việc chẩn đoán sớm trở nên khó khăn và dễ bị nhầm lẫn với các bệnh nhiễm siêu vi khác.
Tuy nhiên, bệnh tiến triển rất nhanh, có thể gây tử vong trong vòng 24 giờ nếu không được điều trị kịp thời. Nếu được chữa khỏi, bệnh vẫn có thể để lại di chứng nặng nề ảnh hưởng đến tâm lý và chất lượng cuộc sống lâu dài của người bệnh.
Hệ miễn dịch của trẻ nhỏ chưa hoàn thiện và kháng thể bảo vệ mà trẻ nhận được từ mẹ giảm dần theo thời gian, khiến trẻ dễ mắc bệnh hơn. Vì vậy, tiêm vắc xin cho trẻ dưới 1 tuổi là rất quan trọng để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh và các di chứng do não mô cầu nhóm B gây ra.
TRIỆU CHỨNG VIÊM MÀNG NÃO BC
Triệu chứng ở giai đoạn đầu thường không rõ ràng, dễ bị nhầm lẫn với các bệnh do virus thông thường, dẫn đến chẩn đoán sai. Tỷ lệ tử vong có thể lên đến 50% nếu không được điều trị kịp thời.
Ngoài ra, “người lành mang trùng” là những người mang vi khuẩn não mô cầu nhưng không có triệu chứng, chiếm tỷ lệ cao. Họ được xem là nguồn phát tán mầm bệnh khó kiểm soát, và tỷ lệ người lành mang trùng có thể gia tăng đến 50% trong thời gian dịch bệnh xảy ra.
Viêm màng não mô cầu BC và các nhóm huyết thanh khác thường có các triệu chứng đặc trưng như:
- Sốt cao đột ngột: Thường kèm theo rét run, ớn lạnh, khiến người bệnh mệt mỏi và suy kiệt nhanh chóng.
- Đau đầu dữ dội ở trán và vùng phía sau gáy: Đau đầu tăng lên khi di chuyển, xoay đầu hoặc khi tiếp xúc với ánh sáng mạnh.

- Cứng cổ: Người bệnh cảm thấy cổ cứng, khó quay đầu, nghiêng đầu. Triệu chứng này có thể đi kèm với đau nhức cơ, khớp, làm hạn chế khả năng vận động của người bệnh.
- Buồn nôn và nôn: Buồn nôn liên tục và nôn mửa dữ dội. Triệu chứng nôn có thể diễn ra bất cứ lúc nào. Đây là tình trạng bệnh nhân bị nhiễm trùng nặng, đặc biệt là khi vi khuẩn đã xâm nhập vào thần kinh trung ương.
- Tử ban (nốt ban đỏ hoặc tím): Các nốt ban thường tập trung ở phần thân giữa. Ban này thường lan rộng và khi ấn vào không có dấu hiệu lặng ban. Đây là dấu hiệu xuất huyết dưới da do vi khuẩn làm tổn thương mạch máu. Triệu chứng này cho thấy bệnh đã tiến triển nghiêm trọng, cần được cấp cứu kịp thời.

- Rối loạn ý thức: Bệnh nhân trở nên lú lẫn, mê sản, mất phương hướng, không nhận biết được thời gian, địa điểm hay những người xung quanh. Khi bệnh nhân bị rối loạn ý thức nặng, có thể mất ý thức hoàn toàn và hôn mê sâu. Điều này cho thấy não đã có những tổn thương nghiêm trọng.
- Sợ sáng hoặc nhạy cảm với ánh sáng: Khi có nguồn sáng mạnh, bệnh nhân thường thấy chói mắt, nhức mắt, kèm theo đau đầu, nên họ thường tìm cách tránh ánh sáng.
- Co giật: Co giật nhẹ ở môi, mí mắt, nặng hơn có thể co giật toàn thân. Tình trạng này cho thấy vi khuẩn đã tấn công vào thần kinh trung ương. Cần được cấp cứu khẩn cấp để bảo vệ sự sống của người bệnh.
Đặc biệt đối với trẻ nhỏ chưa thể nói với ba mẹ về triệu chứng, và đôi khi các triệu chứng được biểu hiện khá mơ hồ nên ba mẹ cần đặc biệt quan tâm lưu ý nếu trẻ có biểu hiện sốt cao đột ngột 39-40 độ, rét run, ho, đau họng, mệt mỏi, nôn vọt, co giật, li bì, bỏ bú, quấy khóc liên tục, đặc biệt nơi sinh sống đang có dịch não mô cầu thì cha mẹ nên nhanh chóng đưa trẻ đến bệnh viện để được thăm khám và điều trị kịp thời. Nếu đã được chẩn đoán xác định bệnh, trẻ cần nhập viện điều trị và cách ly tránh lây lan trong cộng đồng, gia đình cần tuân thủ và hợp tác cùng bác sĩ để tránh những biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra. Đối với các thành viên trong gia đình, người tiếp xúc với bệnh nhân cần nhanh chóng đến bệnh viện để được tư vấn liệu pháp kháng sinh dự phòng.
BIẾN CHỨNG NGUY HIỂM CỦA VIÊM MÀNG NÃO BC
Bệnh viêm màng não mô cầu gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, bao gồm:
- Viêm màng não
- Nhiễm khuẩn huyết
- Viêm phổi
- Viêm khớp
- Viêm tai giữa
- Viêm màng ngoài tim
Trong đó, viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết là hai biến chứng thường gặp nhất, có thể diễn tiến đột ngột và dẫn đến tử vong trong vòng 24 giờ.
Hơn nữa, khoảng 20% bệnh nhân sống sót sau viêm màng não do não mô cầu phải chịu nhiều di chứng về thể chất và tinh thần, như cắt cụt chi, điếc, mù lòa, rối loạn tâm lý và thiểu năng trí tuệ. Những di chứng này không chỉ tạo gánh nặng lớn cho bệnh nhân và gia đình mà còn ảnh hưởng đến xã hội nói chung.
CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA
Tiêm phòng vắc xin
Đây là biện pháp phòng ngừa bệnh hiệu quả và an toàn nhất. Trẻ em từ 2 tháng tuổi và người lớn đến 45 tuổi nên tiêm vắc xin phòng ngừa viêm màng não mô cầu để bảo vệ sức khỏe của bản thân và cộng đồng.

>>> Xem thêm bài viết Danh mục vắc xin tại Bệnh viện Đại học Y Tân Tạo.
Giữ vệ sinh mũi họng
Vi khuẩn não mô cầu lây truyền qua đường hô hấp, xâm nhập vào niêm mạc mũi và họng, gây bệnh. Vì vậy, cần giữ vệ sinh mũi họng giúp hạn chế nguy cơ nhiễm trùng do não mô cầu và các mầm bệnh truyền nhiễm khác.
Tránh tiếp xúc với người mắc bệnh
Bệnh viêm màng não mô cầu có khả năng lây lan cao. Người dân cần tránh tiếp xúc với người bệnh và đeo khẩu trang tại các cơ sở y tế, phương tiện công cộng và nơi đông người. Nếu có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh, hãy đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Viêm màng não mô cầu BC là một bệnh nghiêm trọng với khả năng gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, đặc biệt là ở trẻ em và thanh thiếu niên. Để bảo vệ sức khỏe, hãy gặp bác sĩ ngay khi thấy cơ thể trẻ, người thân hoặc bản thân có những dấu hiệu bất thường. Tiêm phòng vắc xin đúng lịch và duy trì thói quen vệ sinh tốt là những biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa viêm màng não mô cầu BC. Liên hệ ngay đến chúng tôi để được tư vấn và đặt lịch tiêm chủng sớm nhất.
—————————————————
🚩 Lô 10, KCN Tân Đức, xã Đức Hòa Hạ, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An
💌 Email: info@benhvientantao.com
🌏 Website: https://benhvientantao.com
