Ngày Đái tháo đường Thế giới 2023: Hiểu biết nguy cơ để phòng bệnh

Đái tháo đường (ĐTĐ) là một trong những bệnh không lây nhiễm phổ biến trên toàn cầu, gây tàn tật và tử vong sớm ở hầu hết các quốc gia. Đây cũng là nguyên nhân hàng đầu gây mù loà, bệnh tim mạch, suy thận và viêm loét chân phải cắt cụt.

Trên thế giới, cứ 10 người trưởng thành trên toàn thế giới thì có 1 người mắc bệnh tiểu đường. Hơn 90% mắc bệnh tiểu đường tuýp 2. Gần một nửa người mắc trên thế giới chưa được chẩn đoán và chăm sóc bởi các dịch vụ y tế.

Trong nhiều trường hợp, bệnh tiểu đường tuýp 2 và các biến chứng của nó có thể được ngăn ngừa bằng cách áp dụng và duy trì các thói quen lành mạnh trong cuộc sống. Biết được nguy cơ của bản thân và những việc cần làm là điều quan trọng để hỗ trợ phòng ngừa, chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời bệnh đái tháo đường.

Thói quen ăn uống không lành mạnh và lối sống ít vận động liên quan đến đô thị hóa là những yếu tố phổ biến góp phần vào sự phát triển của bệnh tiểu đường tuýp 2. Có nhiều bằng chứng từ các nghiên cứu ở Mỹ, Phần Lan, Trung Quốc, Ấn Độ và Nhật Bản cho thấy thay đổi lối sống có thể giúp ngăn ngừa sự phát triển của bệnh tiểu đường tuýp 2 ở những người có nguy cơ.

Các yếu tố nguy cơ của bệnh đái tháo đường tuýp 2

• Tiền sử gia đình mắc bệnh đái tháo đường
• Thừa cân
• Chế độ ăn uống không lành mạnh
• Không hoạt động thể chất
• Tuổi cao
• Huyết áp cao
• Dân tộc
• Giảm dung nạp glucose (tình trạng đường huyết cao hơn bình thường nhưng dưới ngưỡng chẩn đoán bệnh)
• Tiền sử bệnh đái tháo đường thai kỳ
• Dinh dưỡng kém khi mang thai

Để giảm nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường tuýp 2, chúng ta cần có chế độ ăn uống cân bằng và hoạt động thể chất thường xuyên. Duy trì cân nặng ở mức bình thường là rất quan trọng vì thừa cân và béo phì làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Ngoài ra, cá nhân cần thực hiện kiểm tra định kỳ và sàng lọc, đặc biệt là đối với những người có một hoặc nhiều yếu tố nguy cơ, giúp phát hiện các dấu hiệu sớm nhằm khuyến khích mọi người thực hiện những thay đổi cần thiết để trì hoãn hoặc ngăn ngừa sự khởi phát của bệnh tiểu đường tuýp 2.

Hưởng ứng ngày Phòng chống Đái tháo đường Thế giới 2023

Theo thống kê của Liên đoàn Đái tháo đường thế giới (IDF), năm 2021 trên thế giới ước tính có khoảng 537 triệu người trưởng thành đang sống chung với bệnh đái tháo đường. Bệnh ĐTĐ là nguyên nhân gây tử vong cho 6,7 triệu người trong năm 2021, trong đó hơn 1,2 triệu trẻ em và thanh thiếu niên có bệnh ĐTĐ típ 1 và 16,67% số phụ nữ mang thai mắc đái tháo đường thai kỳ.

Ước tính có khoảng 240 triệu người mắc bệnh ĐTĐ không được chẩn đoán trên toàn thế giới, có nghĩa là gần một trong hai người trưởng thành mắc bệnh ĐTĐ mà không biết tình trạng bệnh lý của mình. Có tới gần 90% người mắc bệnh ĐTĐ không được chẩn đoán sống ở các nước có thu nhập thấp và trung bình.

Tại Việt Nam, theo Điều tra quốc gia năm 2020 của Bệnh viện Nội tiết Trung ương ở đối tượng 30-69 tuổi, tỉ lệ ĐTĐ là 7,3% và tỉ lệ tiền ĐTĐ là 17,8%. Có 62,6% người mắc ĐTĐ không được phát hiện và có 52,3% số người chưa bao giờ làm xét nghiệm đường huyết.

Ngày Đái tháo đường Thế giới (14/11) là chiến dịch nâng cao nhận thức về bệnh tiểu đường lớn nhất trên thế giới. Ra mắt vào năm 1991 bởi Liên đoàn Tiểu đường Quốc tế (IDF) và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), WDD nhằm mục đích thúc đẩy tầm quan trọng của hành động phối hợp và phối hợp để đối phó với bệnh tiểu đường như một vấn đề sức khỏe toàn cầu quan trọng.

Theo WHO/IDF/HCDC

—————————————————