Hỏi Bác sĩ
Đặt lịch khám
Ho gà là một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp rất nguy hiểm, đặc biệt đối với trẻ nhỏ. Việc nhận biết và hiểu rõ về bệnh ho gà là cần thiết để có thể phòng ngừa hiệu quả. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin chi tiết về nguyên nhân gây bệnh, các triệu chứng đặc trưng và những phương pháp phòng ngừa hiệu quả, giúp bạn có thể bảo vệ sức khỏe cho trẻ nhỏ, bản thân và gia đình.
KHÁI QUÁT VỀ BỆNH HO GÀ
Bệnh ho gà ở trẻ sơ sinh là một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp do vi khuẩn Bordetella pertussis gây ra, dễ lây lan qua đường hô hấp. Trẻ mắc bệnh có thể ho kịch phát, kéo dài và có tiếng rít đặc trưng. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như suy hô hấp, viêm phổi, thiếu oxy lên não, thậm chí tử vong.
Người lớn chưa có miễn dịch cũng có thể mắc bệnh và gặp các biến chứng như sút cân, mất kiểm soát bàng quang, bất tỉnh, gãy xương sườn do ho nặng. Đối với người đã tiêm vắc xin thường ít gặp biến chứng hơn.
Vì sao gọi là ho gà?
Bệnh ho gà được gọi như vậy vì cơn ho có tiếng rít đặc trưng giống tiếng rít của gà trống khi gần hết tiếng gáy. Khi trẻ mắc bệnh ho gà, sau mỗi cơn ho dữ dội, trẻ thường hít vào mạnh tạo ra âm thanh rít lớn, tương tự như tiếng rít của gà gáy. Tiếng rít này xuất hiện do sự co thắt và sưng viêm ở đường hô hấp, làm hẹp đường thở và tạo ra âm thanh đặc trưng khi không khí đi qua.
NGUYÊN NHÂN GÂY BỆNH HO GÀ
Vi khuẩn Bordetella pertussis là tác nhân gây bệnh ho gà ở trẻ sơ sinh. Loại vi khuẩn này không bắt nguồn từ động vật hay môi trường, dễ bị tiêu diệt bởi thuốc sát khuẩn, nhiệt độ và ánh sáng mặt trời.
Bordetella pertussis bám vào lông mao đường hô hấp, sinh sản và giải phóng độc tố gây viêm và hoại tử, dẫn đến ho kịch phát kéo dài. Dù đã dùng kháng sinh, bệnh nhân vẫn có thể bị ho kéo dài một thời gian.
Trẻ sơ sinh mắc bệnh chủ yếu bị lây từ người thân trong gia đình. Một số người dù đã tiêm vắc xin vẫn có thể bị nhiễm bệnh nhẹ, do lượng kháng thể giảm dần theo thời gian.
TRIỆU CHỨNG BỆNH HO GÀ
Biểu hiện của ho gà ở trẻ sơ sinh thường bắt đầu giống cảm lạnh thông thường với đau họng, ho và sốt nhẹ, nhưng ho có thể kéo dài hàng tuần hoặc hàng tháng. Triệu chứng thường xuất hiện khoảng 2 tuần sau khi tiếp xúc với vi khuẩn Bordetella pertussis. Tuy nhiên, thời kỳ ủ bệnh có thể kéo dài đến 3 tuần.
Ho kéo dài làm trẻ kiệt sức, nôn ói, chảy nước mắt, nước mũi và có thể dẫn đến suy hô hấp, ngạt thở, tử vong. Nếu nghi ngờ trẻ mắc ho gà, cần nhập viện ngay để tránh biến chứng.
Theo Cục Y tế Dự phòng, ho gà tiến triển qua các giai đoạn sau:
Giai đoạn ủ bệnh: 6-20 ngày (trung bình 9-10 ngày). Vi khuẩn xâm nhập niêm mạc đường hô hấp, làm tăng tiết chất nhầy.
Giai đoạn tiền triệu: 1-2 tuần với triệu chứng sốt nhẹ, chảy nước mũi, hắt hơi, ho húng hắng.
Giai đoạn khởi phát: Kéo dài 1-6 tuần, có thể kéo dài hơn 10 tuần.
- Cơn ho điển hình: Ho rũ rượi, thành cơn, không kìm lại được, liên tiếp 15-20 lần, càng về sau càng yếu dần. Trẻ ho quá nhiều có thể gây ngừng thở do thiếu oxy, chảy nước mắt nước mũi, mặt tím tái, mắt đỏ, tĩnh mạch cổ nổi.
- Thở rít: Thường ở cuối cơn ho hoặc xen kẽ sau mỗi tiếng ho.
- Khạc đờm trắng trong, dính như lòng trắng trứng và trong dịch đờm có chứa trực khuẩn ho gà.
Trong 2 tuần đầu, tần suất cơn ho khoảng 15 lần/ngày và giảm dần. Trẻ nhỏ dưới 6 tháng có thể không xuất hiện tiếng rít khi ho. Trẻ bơ phờ, mệt mỏi, nôn ói, vã mồ hôi, thở nhanh sau mỗi cơn ho. Đồng thời có thể kèm theo một số triệu chứng như: sốt nhẹ, mặt và mí mắt nặng, có thể nghe tiếng ran rít phế quản khi ho.
Giai đoạn hồi phục: Kéo dài 2-3 tuần, cơn ho giảm dần, nhưng có thể tái phát gây viêm phổi trong nhiều tháng sau.
Ở trẻ vị thành niên và người lớn, triệu chứng thường nhẹ hoặc không có, cơn ho kéo dài trên 7 ngày.
HO GÀ NGUY HIỂM NHƯ THẾ NÀO?
Ho gà ở trẻ sơ sinh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. Trẻ em từ 1-6 tuổi dễ mắc bệnh hơn, đặc biệt là những trẻ sinh ra từ mẹ không có kháng thể phòng bệnh.
Vi khuẩn Bordetella pertussis giải phóng chất histamin, gây kích thích mạnh đường hô hấp, khiến trẻ ho dai dẳng và kiệt sức. Trẻ sơ sinh có sức đề kháng yếu, dễ bị suy hô hấp, xuất huyết kết mạc, viêm phổi, thiếu oxy lên não, viêm não và thậm chí tử vong nếu không được điều trị kịp thời.
Ở người lớn và trẻ vị thành niên, biến chứng thường nhẹ hơn. Viêm phổi là biến chứng phổ biến nhất. Nghiên cứu cho thấy người lớn mắc ho gà có thể bị sút cân, mất kiểm soát bàng quang (tiểu không kiểm soát), bất tỉnh, gãy xương sườn do ho nặng.
HÌNH THỨC LÂY LAN CỦA BỆNH
Ho gà ở trẻ sơ sinh lây lan chủ yếu qua đường hô hấp, từ giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện. Vi khuẩn cũng có thể lây gián tiếp khi chạm tay vào bề mặt bị nhiễm bệnh rồi chạm vào mũi hoặc miệng của trẻ.
Phần lớn trẻ sơ sinh mắc ho gà là do bị lây nhiễm từ thành viên trong gia đình. Bệnh tiến triển nhanh, sau khoảng 2 tuần khi vi khuẩn Bordetella pertussis xâm nhập, trẻ sẽ bắt đầu có các triệu chứng như sốt và hắt hơi.
PHƯƠNG PHÁP CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ BỆNH
Phương pháp chẩn đoán
Vì triệu chứng ban đầu của bệnh ho gà ở trẻ sơ sinh giống với các bệnh hô hấp khác nên khó chẩn đoán sớm. Khi bệnh tiến triển, bác sĩ có thể chẩn đoán bằng cách hỏi thăm tiền sử bệnh, khám sức khỏe và nghe tiếng ho của trẻ.
Nếu nghi ngờ ho gà, bác sĩ sẽ yêu cầu một số xét nghiệm như lấy dịch từ mũi và họng bằng tăm bông hoặc xét nghiệm máu để kiểm tra số lượng bạch cầu. Kết quả này giúp xác định có nhiễm trùng hay không. Nếu lo lắng về biến chứng như viêm phổi, bác sĩ có thể yêu cầu chụp X-quang ngực để kiểm tra.
Phương pháp điều trị
Chữa ho gà cho trẻ sơ sinh thường dùng thuốc kháng sinh, đặc biệt hiệu quả nếu dùng sớm khi mới phát hiện bệnh. Điều này giúp giảm triệu chứng và ngăn ngừa lây lan. Một số trẻ sơ sinh cần được chăm sóc tại bệnh viện do hệ miễn dịch yếu, dễ mắc các vấn đề nghiêm trọng như viêm phổi, khó thở, ngưng thở và mất nước. Tại bệnh viện, bác sĩ sẽ hút đờm để thông đường thở và theo dõi hơi thở của trẻ, cung cấp oxy và truyền dịch nếu cần thiết.
LƯU Ý KHI CHĂM SÓC TRẺ BỆNH HO GÀ THỂ NHẸ TẠI NHÀ
Một số lưu ý
Trẻ sơ sinh mắc ho gà thể nhẹ có thể chăm sóc tại nhà. Dưới đây là những lưu ý khi chăm sóc trẻ tại nhà:
- Hút sạch đờm cho trẻ bằng máy hút đờm chuyên dụng hoặc bóng hút đờm cho trẻ sơ sinh. Điều này giúp giảm kích thích cơn ho và tránh tắc đờm.
- Khi trẻ ho kịch phát: Đặt trẻ nằm nghiêng để tránh hít phải chất nôn, giúp bé long đờm dễ dàng hơn; theo dõi các cơn ngừng thở.
- Trẻ em dưới 3 tháng tuổi cần được theo dõi tại phòng cấp cứu nếu có dấu hiệu tím tái.
Chăm sóc tại nhà
- Nơi ở: Trẻ cần được chăm sóc ở nơi thoáng khí, không có gió lùa và kích thích lạnh. Đảm bảo không gian yên tĩnh, bé được ngủ nhiều để mau chóng hồi phục.
- Dinh dưỡng: Cho trẻ ăn thức ăn lỏng, dễ tiêu, đủ chất dinh dưỡng; chia nhiều bữa ăn nhỏ trong ngày.
- Theo dõi biến chứng: Ba mẹ cần chú ý phát hiện các biến chứng để có thể điều trị kịp thời.
PHƯƠNG PHÁP PHÒNG NGỪA BỆNH HIỆU QUẢ
Phòng bệnh ho gà hiệu quả nhất là tiêm vắc-xin. Tại Bệnh viện Đại học Y Tân Tạo, các loại vắc-xin giúp phòng bệnh ho gà hiệu quả bao gồm:
- INFANRIX hexa (6 trong 1): Bảo vệ trẻ khỏi sáu bệnh lý nguy hiểm, trong đó có ho gà.
- ADACEL (3 trong 1): Giúp phòng bệnh ho gà, bạch hầu và uốn ván cho người lớn và trẻ em trên 4 tuổi.
- BOOSTRIX (3 trong 1): Bảo vệ khỏi ho gà, bạch hầu và uốn ván, thích hợp cho cả người lớn và trẻ em trên 4 tuổi.
>>> Xem thêm Bảng giá vắc xin tại Trung tâm tiêm chủng.
Đảm bảo tiêm đủ các mũi vắc-xin theo lịch tiêm chủng là biện pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe của trẻ và cộng đồng khỏi bệnh ho gà.
Bài viết trên đây là nội dung chia sẻ về bệnh ho gà, bao gồm nguyên nhân gây bệnh, triệu chứng, biến chứng và biện pháp phòng ngừa bệnh hiệu quả. Liên hệ đến chúng tôi để được tư vấn và đặt lịch tiêm chủng sớm nhất.
—————————————————
🚩 Lô 10, KCN Tân Đức, xã Đức Hòa Hạ, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An
Đặt lịch khám TẠI ĐÂY 
Y tế cho doanh nghiệp: 0768 999 115 (Điện thoại/Zalo)💌 Email: info@benhvientantao.com
🌏 Website: https://benhvientantao.com
Chỉ đường: Google Map đến Bệnh viện